Hamilelikte, Gebelikte Sizi Hangi Şikayetler Beklemektedir? Hazır Olun!! Hamilemiyim, Gebemiyim Sorgusubu Yapın..
İştah. Annenin iştahı birinci trimester (ilk 3 ay) sonundan başlayarak genellikle artar
Gingivit. İnterdental papillaların hipertrofik ve damarlanmasının artmış olması dişeti kanamalarının fazla görülmesine neden olur
Pityalizm. Bulantıya bağlı yutmanın azalması tükürük salgısının artmış gibi görülmesine neden olur.
Bulantı ve kusma. Gebeliğin ilk trimesterinde (ilk 3 ayda) SAT’a göre 7-12. haftalar içinde bulantı sık görülür. Kusma bulantıya eşlik edebilir.
İştah sapması. Bazı koku ve tatlardan hoşlanmazken bazılarını sever. Tat algılayıcılarının duyarlılığı azalmıştır. Daha tatlı, ekşi, veya tuzlu yiyecekler ilgisini çeker. İştah sapması bazen aşırı derecede olur ve tebeşir, kömür ve toprak yemeye yönelebilir.
Sindirim bozukluğu. Mide asid salgısının azalmıştır. Progesterona bağlı düz kasların daha gevşek olması mide boşalmasını geciktirir ve bağırsak içeriği mideye regürjite olabilir
Reflü özofajiti. Özofagusa mide içeriği geri kaçar. Kardiyak fonksiyonun diafragmanın itilmesi ve azalmış düz kas fonksiyonu nedeniyle bozulmasına bağlıdır.
Kabızlık. Progesteron etkisi ile kalın bağırsak hareketleri azalır ve içeriğin suyu daha fazla çekilir.
Safra kesesi taşı. Safra kesesi duvarının daha az kasılması ve kesenin daha az boşalması nedeniyle taş oluşabilir.
Hemoroid. Pelvis venlerinde basıncın artması, progesteron etkisi ile ven duvarlarının genişlemesi ve konstipasyon hemoroid oluşumunu arttırır.
Apandisit. Büyüyen uterus apendiksin yerini yukarı doğru kaydırır..
Böbrekler ve üreterler. Üreterler daha uzun, geniş ve daha kıvrımlıdır. Üriner staz, enfeksiyona yatkınlık, ve böbrek fonksiyon testlerinin güvenliğinde azalma görülür. Böbrek kan akımı ve glomerüler filtrasyon hızı (GFR) ikinci trimesterden itibaren 50 artar. Alt ekstremitelerde ayakta dururken ödem olur. Gebelik esnasında glükozüri (idrarda glikoz, şeker çıkması) normalde de olabilir..Hidronefroz ve hidroüreterin nedenleri düz kasları gevşeten progesteron, Linea terminalis üzerinde ovaryan venin genişleyerek üreteri baskılaması, uterusun dekstrorotasyon ile sağ üreteri baskılaması, ve üreterin son üçte birinde gelişen düz kas hipertrofisinin üreter çapını daraltması olarak sayılabilir.
Mesane. İlk trimesterde (ilk 3 ay) büyüyen uterus ve mesane mukozası konjesyonu sık idrara çıkmaya neden olur.
Kan hacminde artış.Gebelik sırasında olan en çarpıcı annedeki fizyolojik değişim kan hacmindeki artıştır. Aldosteron, östrojen ve progesteron yüksekliği sorumlu tutulmaktadır. Kanın hücresel kısmı özellikle de eritrositler yaklaşık 33 (450 ml kadar) artarken plazma 50 oranında artar. Total kan hacmi gebeliğin son aylarında 50 kadar artmıştır. Kan hacmi yaklaşık 1600 ml artar. Dilüsyonel fizyolojik anemi gelişir.Eritrosit sayısı. Plazma hacmi gebeliğin erken dönemlerinde eritrositten daha hızlı artar. Hematokrit bu yüzden ikinci trimester sonuna kadar düşer. Buna dilüsyonel fizyolojik anemi denilir. Eritrosit sayısı mm3’te ortalama 4.5 milyondan 3.7 milyona düşer. Ama eritrositlerde 2, 3 DPG konsantrasyonu artar. Bu hemoglobinin oksijene afinitesini azaltır. Fetal eritrositlerde ise oksijene afinite yüksektir. Retikülosit 10-12 artar. Gereken demir ihtiyacı artar. Anne gebeliğin ikinci yarısında 5-6 mg/gün demir alamazsa demir depolarını kullanır. Diyetle yerine konmazsa demir eksikliği anemisi olur. Total demir bağlama kapasitesi ve transferrin konsantrasyonu artar.Hemoglobin. Dilüsyonel anemiye bağlı olarak 14 g/dl’den 12 g/dl’ye düşer. Lökosit. Normal gebelik boyunca total lökosit 7,000/mm3’ten 10.500/mm3’e yükselir. Doğumda 16,000/mm3 olabilir.Trombosit. Trombositlerde biraz artış olur. Pıhtılaşma faktörleri. Hiperkoagülasyon vardır. Pıhtılaşma faktörleri; fibrinojen ve faktör VIII özellikle artar Fibrinojen 200-400 mg/dl’den 400-600 mg/dl’ye yükselir. F VII, IX, X, XII artışı daha azdır. Sedimentasyon 12 mm/saatten 50 mm/saate kadar artar.
Kalp pozisyon ve büyüklük. Gebeliğin büyümesi ile diafragma yukarı doğru itilir. Kalbin apeksi yukarı ve sola kayar. Kalp 12 büyür ve kardiyak kapasite 70-80 ml’ye yükselir Hız. Dinlenirken bile nabız normal yaşamdan 10-15 atım daha fazladır.
Supin hipotansiyon sendromu. Gebeliğin son trimesterinde sırtüstü yatan gebelerde ortaya çıkar. Gebe uterusun vena cava inferioru sıkıştırması ile periferik venöz dönüşün azalmasına bağlıdır. Kan basıncı düşer fenalaşma ve bayılma olabilir. Annenin fenalaştığı görülürse hemen yan yatırılmalıdır. Gebe uterusun vena cava inferiora yaptığı bası ve progesteronun oluşturduğu düz kas gevşemesi bacaklarda ve vulvada varislerin ortaya çıkmasına neden olabilir.Gebelikte korpus luteum, plasenta, ve desiduada yapıldığı bilinen relaksin hormonunun genital yoldaki özellikle de serviksteki değişikliklerden sorumlu olduğu bilinmektedir. Gebelikte emniyet kemeri mutlaka bağlanmalıdır. Koltuğun gebe kadının karnı hava yastığından 25 cm uzakta olacak şekilde arkaya çekilmesi uygun olur.
Ağırlık artışı. Gebelikte ortalama 10-12 kg ağırlık artışı olur. Hiperpigmentasyon gebelerin 90’ında görülür. MSH hormonunun artmasına ve östrojen ve progesteronun melanositler üzerindeki etkisine bağlıdır.
Genital Organlardaki Değişiklikler. Uterusun (rahmin) 8 x 5 x 4 cm olan büyüklüğü günü gelmiş gebelikte 35 x 25 x 29 cm’ye ulaşır. Uterusun ağırlığı 50 g iken 1000 g’a yükselir. Uterusun iç hacmi 10 ml iken 4500 ml’ye ulaşır. Damarlanmanın artması vajina duvarlarının rengini hafif morlaştırır Memede hipertrofik sebase bezlerden oluşan Montgomery tüberkülleri primer areolada ortaya çıkar
